در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 به نظر شما فرهنگ نامه علوم اسلامي و انساني، تا چه ميزان در فرايند اسلامي كردن علوم انساني موثر است؟
 زياد (2745)
 متوسط (1481)
 كم (1859)
 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  دستگاه عصبي خود مختار Autonomic Nervous System
نویسنده :  كوثر يوسفي
كلمات كليدي  :  دستگاه عصبي خود مختار، سمپاتيك، پاراسمپاتيك، سيستم عصبي اتونوم، اعصاب روده اي، آوران، وابران، سلول هاي حسي، سلول هاي حركتي، گره عصبي، اعصا
 دستگاه عصبی خود مختار یا نباتی، به بخش‌هایی از سیستم عصبی گفته می‌شود که باعث ثابت ماندن شرایط داخلی بدن می‌شود و شامل نورون‌ها و الیاف عصبی است.[1]
  این دستگاه به کنترل فشار خون شریانی، حرکات و ترشح دستگاه گوارش، تخلیه مثانه، تعریق، دمای بدن و بسیاری فعالیت‌های دیگر کمک می‌کند. یکی از خصوصیات دستگاه خود مختار، سرعت و شدت عمل آن در تغییر دادن اعمال احشایی است. به عنوان مثال دستگاه خود مختار طی 3 تا 5 ثانیه قادر است ضربان قلب را به میزان دو برابر افزایش دهد و طی 10 تا 15 ثانیه می‌تواند فشار خون شریانی را کاهش یا افزایش دهد. این اعمال به صورت غیر ارادی صورت می‌گیرد، ولی مراکز عالی دستگاه عصبی تا حد زیادی در این اعمال موثرند.[2]
  دستگاه عصبی خود مختار، عمدتا به وسیله مراکز واقع در نخاع(spinal)،ساقه مغز و هیپوتالاموس(Hypothalamus) فعال می‌شود. این دستگاه نیز همانند دستگاه عصبی ارتباطی دارای گیرنده‌ها، آوران‌ها، وابران‌ها و اندام‌های اجرا کننده می‌باشد. اندام‌های دستگاه خود مختار شامل عضلات صاف، عضله قلب و غدد است. گیرنده‌های اندام‌های داخلی مانند معده، روده و مثانه، اطلاعات خود را به وسیله تارهای عصبی آوران به مراکز عصبی خود مختار می‌فرستند و پاسخ انعکاسی این مراکز به وسیله نورون‌های رابط و وابران به اندام‌ها ارسال می‌شود.
  بخش وابران دستگاه عصبی خود مختار، به دو بخش جداگانه تحت نام‌های بخش سینه‌ای – کمری یا سمپاتیک و بخش جمجمه‌ای – خاجی یا پاراسمپاتیک تقسیم می‌شود که عمل آن‌ها معمولا خلاف یکدیگر است.[3]
 
سیستم سمپاتیک Sympatic System
  به طور کلی، سیستم سمپاتیک که در حالات اضطراری و هیجان فعالیت بیشتری پیدا می‌کند نیروهای بدن را بسیج کرده، فرد را برای مقابله با حادثه یا فرار آماده می‌سازد.
 
سیستم پاراسمپاتیک Parasympatic System
   عمل سیستم پاراسمپاتیک، موضعی و محدود است و باعث برقراری حالت آرامش و حفظ ذخیره انرژی در بدن می‌شود.
  عروق خونی، غدد مولد عرق و عضلات صاف راست کننده موها، عصب پاراسمپاتیک ندارند و تارهای عصبی آن‌ها فقط از نوع سمپاتیک است.[4]
  هر یک از دستگاه‌های سمپاتیک و پاراسمپاتیک از یک مجموعه دوسلولی که یکی در درون دستگاه اعصاب مرکزی( در ساقه مغز یا نخاع شوکی) و دیگری جسم سلولی(Soma) آن، که گره عصبی(Ganglion) را می‌سازد تشکیل شده است.
 
سلول پیش گره عصبی Preganglionic Neuron
  سلول عصبی که جسم سلولی آن در دستگاه اعصاب مرکزی قرار داشته و آکسون(Axon) آن به گره عصبی ختم شود، را "سلول پیش گره عصبی" می‌نامند.
 
سلول پس گره عصبی Postganglionar Neuron
  سلول عصبی که جسم سلولی آن در گره عصبی قرار داشته و آکسون آن با عمل کننده ارتباط برقرار کند، را "سلول پس گره عصبی" می‌نامند.
سلول‌های عصبی دستگاه اعصاب روده‌ای، در دیواره معده و روده با سلول‌های پس گره عصبی دستگاه پاراسمپاتیک، مشابهت دارند.[5]
 
دستگاه اعصاب روده‌ای Nervous Intestinal
  در دستگاه اعصاب خود مختار، علاوه بر سیستم سمپاتیک و پاراسمپاتیک، بخشی نیز به نام اعصاب روده‌ای وجود دارد که بدون دخالت سیستم‌های سمپاتیک و پاراسمپاتیک، کنترل و تنظیم برخی از اندام‌های مجری مانند: معده، روده، ماهیچه‌های صاف، بافت ترشحی، دستگاه عروقی و غدد درون‌ریز را به عهده دارند. بیشتر اجسام سلولی اعصاب روده‌ای در دو شبکه سلول‌های عصبی دیواره روده قرار دارند. یعنی یکی بین ماهیچه‌های صاف و حلقوی دیواره روده(شبکه عصبی – عضلانی روده) و دیگری زیر ماهیچه‌های حلقوی(شبکه عصبی زیر پرده مخاطی) قرار دارد.
  سلول‌های اعصاب روده‌ای، هم جزء سلول‌های حسی به شمار می‌آیند که در اثر انقباض و انبساط دیواره روده تحریک می‌شوند، و هم جزء سلول‌های حرکتی تلقی می‌شوند چرا که تارهای ماهیچه‌های صاف و حلقوی را به حرکت وامی‌دارند. اعصاب روده‌ای، همچنین رابط بین سلول‌های حرکتی و اعصاب مرکزی نیز می‌باشد.[6]
 
بازخورد زیستی یا بیوفیدبک Biofeedback
  آگاهی از تغییرات بدنی و فرایندهای زیستی اندام‌ها و بافت‌ها و کوشش ارادی برای مهار کردن و بازگرداندن آن‌ها به حالت مطلوب را "بازخورد زیستی" یا "بیوفیدبک" می‌نامند.
  مراکز عصبی بالای مغز می‌توانند تا حدی در اعمال خودکار مراکز سمپاتیک و پاراسمپاتیک اثر گذاشته، آن‌ها را تشدید یا تضعیف کنند. پیام‌های ارسالی از بعضی نواحی قشر مخ و دستگاه کناری مغز(سیستم لیمبیک) باعث تغییر در پاسخ‌های خودکار سمپاتیک و پاراسمپاتیک می‌گردد و تغییراتی را در فشار خون، ضربان قلب و فعالیت لوله گوارش به وجود می‌آورد.
  اساس روش‌های بازخورد زیستی، استفاده از تاثیرپذیری دستگاه عصبی خودکار از مراکز ارادی است. در حالت عادی، سیستم اعصاب خودکار به صورت غیر ارادی عمل می‌کند و فرد، میزان فشار خون، قطر عروق خونی و میزان قند خون خود را حس نمی‌کند. با روش‌های بیوفیدبک، فرایندهای زیستی اندام‌های بدن به وسیله ابزارهای دیداری و شنیداری، واضح و قابل فهم شده و به آگاهی فرد رسانده می‌شود و او پس از آگاهی از این تغییرات، با تکرار و تمرین در جهت تصحیح مطلوب آن‌ها می‌کوشد. این روش‌ها بیشتر در بیماری‌های روان – تنی و فشار روانی کاربرد دارد.[7]
 
 
       


1.        حائری، روحانی، سیدعلی؛ فیزیولوژی اعصاب و غدد درون ریز، تهران، سمت، 1382، چاپ پنجم، ص 116.
2.        گایتون، آرتور؛ فیزیولوژی پزشکی، سپهری و رستگار، تهران، اندیشه رفیع، 1386، چاپ دوم، ج دوم، ص 751.
   3.       امامی میبدی، محمدعلی؛ آناتومی، تهران، سماط، 1382، چاپ ششم، ص 173.
4.       فیزیولوژی اعصاب و غدد درون ریز، ص 116.
   5.       خداپناهی، محمدکریم؛ روانشناسی فیزیولوژیک، تهران، سمت، 1383، چاپ دوم، ص 100.
6.       همان، ص 100.
7.       فیزیولوژی اعصاب و غدد درون ریز، ص 120.
 

 


 
 
 
1398/07/02
 
 فروشگاه كتب پژوهشكده
 سايت احكام
 سايت مهندسي فرهنگي
 سايت پژوهش هاي معنوي
 سايت پژوهه تبليغ
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 زندگينامه مراجع,انديشمندان و علماي شيعه
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas