در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 به نظر شما فرهنگ نامه علوم اسلامي و انساني، تا چه ميزان در فرايند اسلامي كردن علوم انساني موثر است؟
 زياد (2745)
 متوسط (1481)
 كم (1859)
 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  زيارت عاشورا
نویسنده :  سيد علي اكبر حسيني
كلمات كليدي  :  زيارت عاشورا، طريق روايت زيارت عاشورا، راويان حديث زيارت عاشورا، محمد بن خالد طيالسي، سيف بن عميره، علقمة بن محمد الحضرمي
   از زیارتهایی که در سیره و کلام معصومین(علیه‌السلام) و علمای بزرگ دین بر مداومت قرائتش، فراوان سفارش شده، زیارت عاشورا است. این زیارتنامه که از سوی امام پنجم -امام محمد باقر(علیه‌السلام)- به شیعیان تعلیم شده را می­توان منشور و آیین­نامه زندگی یک شیعه و یک مؤمن راستین دانست. زیارتنامه­ای که در واقع صحیفه­ای است مختصر؛ امّا کامل از دیدگاه اسلام­شناسی، معرفت­شناسی، امام­شناسی، جامعه­شناسی و انسان­شناسی. در این زیارت انسان با عالی­ترین مضامین معارف الهی در شناخت معصومین(علیه‌السلام) به ویژه امام حسین(علیه‌السلام) و نیز شناخت رابطه وجودی مردم با ائمه معصومین(علیه‌السلام) و مباحث انسان­شناسی، همچنین وظایفی که یک شیعه حقیقی و یک عزادار صادق در قبال امام حسین(علیه‌السلام)  و نهضت او دارد آشنا می­شود.
عنایت ویژه­ای که از سوی ائمه اطهار(علیه‌السلام) و بزرگان دین به این زیارت شریف شده است نشانگر اهمیت آن و کلیدی بودن مضامین آن در نوع رابطه­ای که باید هر انسانی با امام حسین(علیه‌السلام) و فرزندش امام زمان(عج) و به طور کلی با حماسه حسینی برقرار نماید می­باشد. این زیارت از چنان جایگاه معرفتی بلندی برخوردار است که از زمان ائمه اطهار(علیه‌السلام)  تاکنون نه تنها از برنامه عبادی هیچ یک از ائمه و یارانشان و نیز علمای راستین اسلام حذف نشده است، بلکه روز به روز تأکیداتشان  بر اهمیت آن و مداومت بر خواندن آن بیشتر شده است.
از نکات قابل توجه دیگر در اهمیت و جایگاه زیارت عاشورا این است که مشهور بین اولیای خدا و علما این است که زیارت عاشورا حدیث قدسی است[1] و از سوی خداوند تبارک و تعالی به جهت عظمت شأن امام حسین(علیه‌السلام) و واقعه عاشورا و نیز ضرورت شناخت ابعاد مختلف این روز عظیم و وظیفه­ای که بندگان خدا در قبال امام(علیه‌السلام) و عاشورا دارند توسط فرشته وحی-جبرئیل- به رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) اعطا شده است و به وسیله امام پنجم(علیه‌السلام) پس از واقعه کربلا در اختیار مردم قرار گرفته است.
 
متن حدیث زیارت عاشورا
   زیارت عاشورا از چند طریق به دست ما رسیده است. در یکی از مشهورترین این طرق از محمد بن خالد طیالسی و او از سیف بن عمیره روایت کرده که می­گفت:
«پس از آن که امام صادق(علیه‌السلام) از حیره به مدینه تشریف بردند با صفوان بن مهران و جمعی دیگر از اصحاب برای زیارت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به سوی نجف حرکت کردیم. بعد از زیارت آن امام(علیه‌السلام)، صفوان رو به سوی کربلا و قبر امام حسین(علیه‌السلام) نمود و به ما گفت: از این مکان آن حضرت(علیه‌السلام) را زیارت کنید چرا که من [در سفری به نجف با امام صادق(علیه‌السلام) همراه شدم؛ من] در خدمت امام صادق(علیه‌السلام) بودم و آن حضرت(علیه‌السلام) از این مکان، امام حسین(علیه‌السلام) را زیارت نمود. آن­ گاه شروع به خواندن زیارت عاشورا کرد و بعد از نماز، زیارت علقمه را که بعد زیارت عاشورا می­خوانند خواند. سیف بن عمیره گفت: به صفوان گفتم: علقمة بن محمد زیارت عاشورا را برای ما نقل کرد؛ امّا از این دعا (علقمه) سخنی نگفت. صفوان گفت: در خدمت امام صادق(علیه‌السلام) در این مکان آمدیم چون آن حضرت(علیه‌السلام) زیارت عاشورا را خواندند دو رکعت نماز این دعا را هم خواندند آن گاه به من فرمودند: ای صفوان مواظب این زیارت و دعا باش و اینها را بخوان؛ من ضامن می­شوم که هر کس این زیارت و دعا را چه از راه دور و چه از نزدیک بخواند زیارت او مقبول شود و سعی­اش مشکور گردد و سلامش به آن حضرت(علیه‌السلام) برسد و محجوب نماند و حاجت او از جانب خداوند برآورده شود و به هر درجه­ای که بخواهد برسد و او را ناامید برنگردانند. سپس امام صادق(علیه‌السلام) فرمودند: ای صفوان من این زیارت را با این ضمان از پدرم گرفتم و پدرم از پدرش امام سجاد(علیه‌السلام) با همین ضمان و او از امام حسین(علیه‌السلام) با همین ضمان و او هم آن را از برادرش امام حسن(علیه‌السلام) با همین ضمان و امام حسن(علیه‌السلام) نیز از پدرش امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) با همین ضمان و آن حضرت(علیه‌السلام) هم آن را از رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) با همین ضمان و رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) این زیارت را از جبرئیل با همین ضمان و جبرئیل این زیارت را با همین ضمان از خدای عزوجل دریافت کرد و خداوند عزوجل به ذات خود قسم خورده که هر کس حسین(علیه‌السلام) را با این زیارت از دور یا نزدیک زیارت کند من دعا و زیارت او را قبول می­کنم و در خواست او را هر قدر که باشد می­پذیرم و درخواستش را به او عطا می­کنم و ناامید از طرف من برنمی­گردد بلکه مسرور و خوشحال با حاجت روا شده برگشته راه رستگاری و بهشت را می­پیماید و از آتش دوزخ آزاد است و شفاعت او در حق تمامی افراد جز دشمنان اهل بیت(علیه‌السلام) مورد قبول است.[2] و سپس حضرت(علیه‌السلام) به مواظبت نمودن بر این زیارت و برآمدن حاجت در پرتو این زیارت اشاره فرمود.[3]
 
بررسی طریق روايت زیارت عاشورا  (سند «زيارت عاشورا»)
   روایت زیارت عاشورا[4] به سه طریق به امام معصوم(علیه‌السلام) می­رسد: طریق اول، طریق علقمة بن محمد حضرمی، طریق دیگر، طریق مالک بن اعین جهنی و طریق سوم، طریق صفوان بن مهران جمال.
 در طریق اول حکیم بن داود بن حکیم و دیگران از محمد بن موسی همدانی از محمد بن خالد طیالسی از سیف بن عمیره و صالح بن عقبه  و آنان از علقمة بن محمد حضرمی روایت می­کنند که می­گفت: «از امام باقر(علیه‌السلام) تقاضا کردم که زیارت و دعایی را به من تعلیم دهید که هم از نزدیک و هم از دور حضرت سید الشهداء(علیه‌السلام) را بدان زیارت کنم» پس امام باقر(علیه‌السلام) زیارت عاشورا را به او تعلیم فرمود. بر مبنای این روایت، تنها زیارت عاشورا به مالک بن اعین تعلیم داده شده است؛ اما از دعای بعد از زیارت عاشورا (دعای علقمه) ذکری به میان نیامده است.[5]  
در طریق دوم همین روایت از طریق محمد بن اسماعیل بن بزیع از صالح بن عقبه از مالک [بن اعین] جهنی از امام باقر(علیه‌السلام) نقل شده است.[6]-[7]
در طریق سوم محمد بن خالد طیالسی از سیف بن عمیره نقل کرده که پس از آن که امام صادق(علیه‌السلام) از حیره به مدینه تشریف بردند با صفوان بن مهران و جمعی دیگر از اصحاب برای زیارت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به سوی نجف حرکت کردیم. بعد از زیارت آن امام(علیه‌السلام)، صفوان رو به سوی کربلا و قبر امام حسین(علیه‌السلام) نمود و به ما گفت: از این مکان آن حضرت(علیه‌السلام) را زیارت کنید .... در این طریق علاوه بر زیارت عاشورا به دعای بعد از زیارت نیز با تمام خصوصیت آن اشاره شده است. در ادامه این روایت از قول امام جعفر صادق(علیه‌السلام) آمده: «ای صفوان من این زیارت را به این ضمان از پدرم و او از پدرش و او.... از خداوند متعال با همین ضمان دریافت نمودند.»[8]
 
پژوهشى در باره راویان حدیث زیارت عاشورا
   در هر دو طریق نقل روایت زیارت عاشورا، راویانی ذکر شده­اند که در مورد توثیق یا عدم توثیق آنان در میان کتب و آثار رجالیون مطالبی عنوان شده است. در این بخش به اندکی از شرح حال این راویان پرداخته به طور اختصار از آن سخن به میان می­آوریم:
 
1-حکیم بن داود بن حکیم
    محدث نوری در کتاب مستدرک الوسائل از او به عنوان یکی از مشایخ ابن قولویه یاد کرده[9] و شیخ مفید[10] و نیز شیخ طوسی در کتابش تهذیب الاحکام از او روایت نقل کرده­اند.[11] اما گویا حکیم بن داود در کتب رجال توثیقی ندارد کما این که ظاهراً تضعیفی هم از او در کتب رجالی به ثبت نرسیده است. از نظر علمای علم رجال این که توثیق عام او با تضعیفی معارض نیست همین در اعتبار او کافی است.
 
2-محمد بن موسی بن عیسی همدانی
    او توسط نجاشی[12] و ابن­الغضائری[13] و شیخ صدوق[14] و دیگر رجالیون[15] تضعیف شده است گرچه به تعبیر آیت الله خویی توثیق ابن­قولویه و قولش در رجال کامل الزیارات[16] معارض آن تضعیف است و این تعارض تضعیف و توثیق، به تساقط هر دو می­انجامد[17] و در نتیجه محمد بن موسی از نظر علمای علم رجال مجهول­الحال محسوب می­گردد.
 
3-محمد بن خالد الطیالسی
    علی­رغم این که برخی از رجالی­ها وی را از مجاهیل[18] شمرده­اند؛ اما می­توان در میان آثار و کتب متقدمین به ادله و نشانه­هایی بر وثاقت محمد بن خالد طيالسى دست یافت که از میان این ادله می­توان به این موارد اشاره داشت:
1- محمد بن على بن محبوب ـ كه خود، از بزرگان طائفه اماميه است ـ از كتاب طيالسى روايت مى­كند[19] كه این نقل، خود دليل بر اعتماد وى به محمد بن خالد است.
2- برخی از علما از طريق محمد بن خالد طيالسى كتبی را از برخی مؤلفان شیعه نقل کرده­اند. از جمله اين مؤلّفان می­توان به سيف بن عَميره اشاره داشت كه ابوطاهر محمد بن سليمان زُرارى[20] (جدّ ابوغالب زرارى) و محمد بن جعفر رَزّاز[21] ـ كه هر دو از بزرگان و ثِقات مشايخ اماميه هستند ـ[22] به توسط محمد بن خالد طيالسى، کتاب سيف بن عميره را روايت می­كنند[23] كه این نقل نشان از اعتماد ابوطاهر و رزّاز به طيالسى دارد.
عاصم بن حميد وعلاء بن رَزين و اسماعيل بن عبدالخالق­ از دیگر مؤلفانی هستند كه ابوطاهر (جدّ ابوغالب زرارى)، كتب ايشان را به همراه چيزهاي ديگر، از محمد بن خالد طيالسى روايت کرده است.[24] كتاب رُزَيق بن زبير نیز از جمله کتبی است که توسط عبداللّه بن جعفر حِمْيرى، از محمد بن خالد طيالسى، روايت شده است.[25] حميد بن زياد[26] نيز اصلها­ى بسيارى را از محمد بن خالد طيالسى روايت کرده است.[27]
3- بسيارى از بزرگان و ثِقات، از محمد بن خالد روايت نقل کرده­اند.[28] که از جمله این راويان ثِقه –علاوه بر راویان و محدثانی که در بالا بدانها اشاره شد- می­توان به: حَمدان بن احمد قَلانِسى،[29] سعد بن عبداللّه، سَلَمة بن خطّاب ـ كه بنا بر اظهر، ثقه است ـ[30] و فرزند وى عبداللّه بن محمد بن خالد طيالسى،[31] على بن ابراهيم،[32] على بن سليمان زُرارى،[33] و محمد بن حسن صفّار[34] اشاره داشت.
اين شواهد، از قوى­ترين نشانه­ها بر وثاقت محمد بن خالد طيالسى هستند. از سوى ديگر، هيچ مذّمت و تضعيفى نسبت به وى نقل نشده است، حتى از   ابن­غضائرى ـ كه از وى مذمّت و تضعيف نسبت به بسيارى از ثِقات، حكايت شده است ـ بنابراين، در وثاقت محمد بن خالد طيالسى ترديدى نيست.[35]
 
4-محمد بن اسماعیل بزیع
   در کتب اربعه و سایر کتب روایی روایات بسیاری از او نقل شده است. او از اصحاب امام موسی کاظم(علیه‌السلام)[36] و امام رضا(علیه‌السلام) بود[37] و بنا بر نقل برخی از منابع از سوی امام رضا(علیه‌السلام) مورد مدح و ستایش قرار گرفته است[38] که نشان از جایگاه والای او در میان شیعیان دارد. محمد بن اسماعیل از سوی شیخ طوسی به شدت توثیق شده است.[39]
 
5- صالح بن عقبة بن قیس کوفی
    از او در برخی از منابع به عنوان فردی غالی، کذاب و کسی که قولش قابل اعتماد نیست یاد شده است؛[40] اما مرحوم خویی با رد این بیان، به قول منسوب به ابن­غضائری به عنوان سر سلسله اقوال قائلان ذم صالح اشاره کرده        می­نویسد: «ابن­غضائری، صالح بن عقبه را تضعیف کرده است؛ اما این تضعیف، در برابر توثیق علی بن ابراهیم[41] یارای ایستادگی ندارد چه این که همان گونه که بارها نیز گفته­ایم نسبت کتاب ابن­غضائری به او ثابت نشده است از این­رو صالح بن عقبه از ثقات به شمار می­رود.»[42]
 
6-مالک بن اعین الجهنی
    او از اصحاب امام باقر(علیه‌السلام)[43] و به تعبیر شیخ مفید ممدوح آن بزرگوار است.[44] علامه خویی پس از ذکر مطالبی در ارتباط با ایشان نتیجه گرفته: «لا ینبغی الشک فی کونه شیعیاً امامیاً حسن العقیده و هوثقه.... در حسن عقیده و امامی بودن و وثاقت او تردیدی نیست.»[45]
 
7- صالح بن عقبه
   او از راویان کتاب کامل الزیارات به شمار می­رود.[46] علامه خویی با ذکر    مقدمه­ای درباره او می­نویسد: «....فالرجل من الثقات.»[47]
 
8-سیف بن عمیره
    او از اصحاب امام صادق(علیه‌السلام)[48] و امام موسی کاظم(علیه‌السلام)[49] و از ثقات شیعه برشمرده شده است.[50] گویا شایعاتی مبنی بر واقفی بودن او در افواه برخی از رجالیون پیچیده بود علامه خویی ضمن رد این قول پس از ذکر مقدماتی، نقل منسوب به شهید ثانی در تضعیف او را نقل کرده و گفته است: «این تضعیف، تضعیف ناموجهی است که منشأ آن توهم واقفی بودن سیف است. این نظر از لحاظ زمانی نمی­تواند صحیح باشد به علاوه این که وقف، منافاتی با وثاقت ندارد و بر فرض واقفی بودن باز هم وثاقتش ثابت است.»[51]
 
9-علقمة بن محمد الحضرمی
    علقمه از اصحاب امام باقر(علیه‌السلام) و امام صادق(علیه‌السلام)[52] و ناقل اصلی متن زیارت عاشورا است. از او در کتاب رجالی بحثی به میان نیامده؛ اما از برادرش ابوبکر به نیکی یاد شده است.[53] برخی از علماء واقعه­ای را که در حضور علقمه بین ابوبکر و زید بن علی بن الحسین(علیه‌السلام) اتفاق افتاده[54] را حمل بر وثاقت علقمه نیز کرده­اند و چنین نتیجه گرفته­اند که: «علقمه مثله فی الاعتقاد؛ از شرح حال برادرش که در رجال کشی آمده چنین بر می­آید که او نیز در اعتقاد همانند برادرش –ابوبکر- بود.»[55]
بنا بر این از مجموع آنچه گذشت، در مى يابيم كه سندِ زيارت عاشورا، سندى است صحيح و در راویان زیارت عاشورا ضعفی مشاهده نمی­شود. و افرادی چون محمد بن موسی و علقمه که توثیق مشخصی ندارند نقل علمای بزرگی چون ابن­قولویه و شیخ طوسی از آنان نوعی توثیق و اعتماد برای آنان محسوب    می­شود به علاوه این که اقبال بزرگان و علمای دین به این زیارت و التزام به خواندن آن و سفارش قرائت  آن به دیگران، خود جبران کننده این ضعف است.
 
ثمرات زیارت عاشورا
   عظمت زیارت عاشورا و آثار و برکات آن سبب شده است که علما و بزرگان دین این زیارت را ورد و ذکر دائمی خود قرار داده و در کارها و مشکلات به آن متوسل شوند. این در حالی است که فرموده امام صادق(علیه‌السلام) به صفوان ارزشی صد چندان به این زیارت بخشیده است.[56] بنا بر نقل برخی حکایات این زیارت، رافع عذاب قبر،[57] رافع گرفتاری،[58] دافع بیماریهای مهلک[59] و واسع رزق و روزی[60]  عنوان شده است.


[1]- شیخ طوسی؛ مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه، 1411، صص780-781.
[2]- این مطلب دلیل بر قدسی بودن این زیارت است. زیارت عاشورا از احادیث قدسی محسوب می­شود به این معنا که مفاد آن به صورت حدیث قدسی از جانب خداوند است و الفاظ آن توسط حضرت رسول(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) تدوین شده است.
[3]-شیخ طوسی، پیشین، صص773-776.
[4]-قدیمی­ترین متنی که زیارت عاشورا در آن نقل شده کتاب کامل الزیارات است ابن قولویه (متوفای، 368-369) متن زیارت را با پنج واسطه از امام باقر(علیه‌السلام) نقل کرده است. شیخ طوسی، (متوفای 360) نیز در کتابش مصباح المتهجد این زیارت را بیان نموده است.
[5]-شیخ طوسی، پیشین، صص773-776 و قمی، ابن­قولویه؛ کامل الزیارات، نجف، انتشارات مرتضویه، 1356 ق.، ص174.
[6]-ابن­قولویه، پیشین، ص174.
[7]-شیخ طوسی در مصباح المتهجد نقل کرده که: محمد بن اسماعیل بن بزیع از صالح بن عقبه از پدرش [یعنی عقبة بن قیس کوفی] و او از امام باقر(علیه‌السلام) روایت کردند که... شیخ طوسی، پیشین، ص772.
[8]-شیخ طوسی، پیشین، صص777-782.
[9]- محدث نوری؛ مستدرک الوسائل، قم، آل البیت(علیه‌السلام)، 1408، ج10، ص198.
[10]- شیخ مفید؛ المزار، کنگره شیخ مفید، 1413، ص34 و140 و...
[11]- شیخ طوسی؛ تهذیب الاحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ه.ش.، ج6، صص41 و 44 و 71.
[12]-نجاشی، احمد بن علی؛ رجال النجاشی، قم، جامعه مدرسین، 1407ق.، ج2، ص338.
[13]-غضائری، احمد بن حسین غضائری؛ رجال بن الغضائری، قم، اسماعلیان، 1364ق.،  ج6، ص59.
[14]- شیخ صدوق؛ من لا یحضره الفقیه، قم، جامعه مدرسین، 1413، ج2، صص91-92.
[15] -حلی، ابن داود؛ رجال ابن داود، تهران، دانشگاه تهران، 1383ه.ق.، ص255.
[16]-ابن­قولویه، پیشین، ص174.
[17]- الخوئی؛ معجم رجال الحدیث، بی­جا، چاپ پنجم، 1413، ج18، ص298.
[18]-یکی از مصادیق مجهول در علم رجال این است که توثیق عام فردی با تضعیفی معارض نباشد در این صورت از نظر علمای علم رجال این فرد مجهول قلمداد می­گردد.
[19]-شیخ طوسی؛ الفهرست،  نجف، مکتبة المرتضویه، ص 149.
[20]-رازی، ابی غالب؛ رساله ابی غالب الرازی، قم، دفتر تبلیغات، 1411ه.ق.،  صص169 و 171 و 172.
[21]-همان، ص140.
[22]- نجاشى،  پیشین، ص٢٤١ و  ابى­غالب، پیشین،  صص ١١٨-١٤٠.
[23]- نجاشى،  پیشین، ص189 و ابى­غالب، پیشین،  ص148.
[24]- ابى­غالب، پیشین، صص48-182 و از طریق اسناد دیگر: شیخ طوسی؛  الفهرست، پیشین، ص183 و حمیری قمی، عبدالله بن جعفر؛ قرب الاسناد، تهران، نینوی، بی­تا، صص103-32-96-29و...
[25]-محدث نوری، پیشین، ج17، ص89؛ المحقق البحرانی؛ الحدائق الناضره، تحقیق محمد تقی الایروانی، قم، جامعه مدرسین، ج7، ص328 و شیخ طوسی؛ الامالی، قم، دارالثقافه، 1414، ج2، ص697.
[26]-او با اين كه واقفى است اما از سوی شيخ طوسى و نجاشى مورد توثيق قرار گرفته است. حلی؛ رجال ابن داود، پیشین، ص386؛ شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی، قم، انتشارات اسلامی جامعه مدرسین، 1415ق.، ص421؛ نجاشى، پیشین، ص132 و شیخ طوسی؛  الفهرست، پیشین، ص60.
[27]- شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی، پیشین،  ص٤٤١.
[28]-کلینی؛ الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ش.، ج1، ص107 و ج6، ص479؛ شیخ مفید؛ الاختصاص، قم، کنگره شیخ مفید، 1413، صص330؛ شیخ طوسی؛ تهذیب الاحکام، پیشین، ج3، صص217 و 307 و شیخ طوسی؛ الاستبصار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1390ق .، ج1، ص233 و ...
[29]-حسکانی؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، چاپ اول، 1411، ج١، صص ١٩١ -203.
[30]-شیخ طوسی، الفهرست، پیشین، ص438؛ شیخ طوسی؛ الاستبصار، پیشین، ج1، ص233؛ شیخ مفید؛ الاختصاص، پیشین، ص209 و شیخ صدوق؛ الخصال، قم، جامعه مدرسین، 1403، ج1، ص106.
[31]-سید بن طاووس؛ فلاح السائل، قم، دفتر تبلیغات، بی­تا، ص259؛ شیخ صدوق، پیشین، ج2، ص517؛ طبری، محمد بن جریر؛ دلائل الامامه، قم، دار الذخائر، ص261 و کشی، محمد بن عمر؛ رجال الکشی، مشهد، دانشگاه مشهد، 1348ش.، ص407.
[32]-کلینی، پیشین، ج1، ص107؛ شیخ طوسی؛ الامالی، پیشین، ص168 و شیخ صدوق؛ التوحید، قم، جامعه مدرسین، 1398ق.، ص140.
[33]-شیخ طوسی؛ الامالی، پیشین، صص72-78؛ شیخ مفید؛الامالی؛ قم، کنگره شیخ مفید، 1413، صص298 و308 و حسینی استرآبادی، سید شرف الدین؛ تأویل الآیات، قم، جامعه مدرسین، 1409، ص423.
[34]- شیخ طوسی؛  الفهرست، پیشین، ص112.
[35]-مباحث فوق از سوی عالم رجالی آیت الله شبیری زنجانی نیز مورد تایید قرار گرفته است. رجوع شود به جوابیه ایشان به سئوال از صحت یا سقم سند زیارت عاشورا.
[36]- نجاشى، پیشین، ص331.
[37]- شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی، پیشین، ص377.
[38]- کشی، پیشین، صص231-232.
[39]- ابن داود، پیشین، ص298 و شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی، پیشین، ص364.
[40]- غضائری، پیشین، ج3، ص206؛ ابن داود، پیشین، ص462 و الحلی، رجال العلامه الحلی، قم، دار الذخائر، ص230.
[41]- قمی، علی بن ابراهیم؛ تفسیر القمی، قم، جزائری، چاپ سوم، 1404، ج2، ص116.
[42]-الخوئی، پیشین، ج10، ص85.
[43]- فتال نیشابوری، محمد بن حسن؛ روضة الواعظین، قم، انتشارات رضی، بی­تا، ج1، ص207 و إربلی، علی بن عیسی؛ کشف الغمه، تبریز، مکتبة بنی هاشمی، 1381ق.، ج2، ص123.
[44]- الخوئی، پیشین، ج15، ص164.
[45]-همان.
[46]-ابن قولویه، پیشین،  صص 15، 100،104، 105، 106 و...
[47]- الخوئی، پیشین، ج10، ص85.
[48]- شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی،  پیشین، ص337؛ نجاشى،  پیشین، ص189 و الحلی، پیشین، ص82.
[49]- نجاشى،  پیشین، ص189 و الحلی، پیشین، ص82.
[50]- نجاشى،  پیشین، ص189 و ابن داود، پیشین، ص182.
[51]- الخوئی، پیشین، ج9، ص383.
[52]-شیخ طوسی؛ رجال الشیخ الطوسی،  پیشین، صص140 و 262؛ التفرشی؛ نقد الرجال، تحقیق مؤسسه آل البیت(علیه‌السلام)، لاحیاء التراث، قم، مؤسسه آل البیت(علیه‌السلام)، چاپ اول، 1418، ج3، ص216 و الخوئی، پیشین، ج12، ص200
[53]- کشی، پیشین، ص416.
[54] -کشی، پیشین، ص416.
[55]-الاردبیلی، محمد علی؛ جامع الرواة، مکتبة المحمدی، ج1، ص545.
[56]- در حدیثی امام صادق(علیه‌السلام) به یکی از یاران خود به نام صفوان فرمودند: «ای صفوان هر گاه برای تو به سوی خداوند حاجتی روی داد پس به وسیله این زیارت به سوی آن حضرت توجه کن و از هر جا و مکانی که بوده باشی بخوان این دعا را و حاجت خود را از پروردگار خود بخواه که برآورده خواهد شد و خداوند از وعده خود خلاف نخواهد کرد.»
[57]-محدث قمی؛ مفاتیح الجنان، قم، اسوه، ص463 و میر خلف زاده، علی؛ کرامات الحسین، قم، انتشارات مهدیار، چاپ سوم، ج2، صص238 و 244-247.
[58]-محدث قمی، پیشین، صص550-552 و میر خلف زاده، پیشین، صص229-230.
[59]-دستغیب، عبدالحسین؛ داستانهای شگفت، انتشارات صبا، چاپ دوم، 1361ش.، صص323-324 و میر خلف زاده، پیشین، ص242.
[60]- میر خلف زاده، پیشین، ص221.

 


3.9/5 - (10)
 
 
 
1398/07/02
 
 فروشگاه كتب پژوهشكده
 سايت احكام
 سايت مهندسي فرهنگي
 سايت پژوهش هاي معنوي
 سايت پژوهه تبليغ
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 زندگينامه مراجع,انديشمندان و علماي شيعه
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  برای مشاهده سایت گروه فناوری اطلاعات کلیک کنید